Dünya tarihine baktığımızda yüzyıllardır servetini koruyan, nesiller boyu güçlenen devasa aile imparatorlukları görürüz. Ancak 600 yıl dünyaya hükmeden Osmanlı İmparatorluğu'nda durum çok farklıydı. Bugünün parasıyla milyonlarca dolar maaş alan, saraylarda yaşayan ve emrinde binlerce kişi olan paşaların serveti, bir gecede toz olup uçabiliyordu. Peki, Osmanlı’da zengin olmak neden Batı’daki gibi bir 'aile geleneğine' dönüşemedi?
Bir içerik üreticisi Pargalı İbrahim’den Sokollu Mehmet Paşa’ya kadar dönemin en güçlü isimlerinin servetlerini bir anda devlete devreden 'Müsadere Sistemi'ni ve Osmanlı'nın en zengin 5 ismini anlattı.
Peki bu insanlar ne iş yapıyordu ve bu servetleri nasıl elde ettiler?
1. Pargalı İbrahim Paşa (Sadrazam)
Ne İş Yapardı? Kanuni Sultan Süleyman’ın çocukluk arkadaşı ve devletin en yetkili ikinci ismiydi.
Neden Zengindi? Savaş ganimetlerinden aldığı paylar, padişahın ona verdiği değerli hediyeler ve devletin kilit noktalarını yönetmesi sayesinde devasa bir servet edindi.
2. Rüstem Paşa (Sadrazam ve Damat)
Ne İş Yapardı? Kanuni Sultan Süleyman’ın damadıydı (Mihrimah Sultan'ın eşi). Uzun süre sadrazamlık yaptı.
Neden Zengindi? Döneminde rüşvet ve yolsuzluk iddialarıyla da anılsa da, aslında devletin ekonomisini çok sıkı yöneten bir 'finans dâhisi' olarak görülürdü. Kendi özel çiftlikleri, vakıfları ve ticaret ağları vardı.
3. Sokollu Mehmet Paşa (Sadrazam)
Ne İş Yapardı? Üç farklı padişaha (Kanuni, II. Selim, III. Murad) sadrazamlık yaparak devleti fiilen yönetti.
Neden Zengindi? Devletin zirvesinde çok uzun süre (14 yıl) kaldığı için yıllık geliri inanılmaz boyutlara ulaştı. O, parasını müsadere edilmesin diye daha çok hayır eserlerine (köprüler, camiler) yatırarak kalıcı hale getirdi.
4. Tepedelenli Ali Paşa (Vali/Ayan)
Ne İş Yapardı? Yanya Valisiydi ancak o dönemde Balkanlar’da adeta 'devlet içinde devlet' gibiydi.
Neden Zengindi? Kendi ordusunu kurmuştu, vergi toplama yetkisini elinde tutuyordu ve bölgedeki ticareti tamamen o kontrol ediyordu.
5. Galata Bankerleri (Finansçılar)
Ne İş Yapardı? Bunlar devlet görevlisi değil, saraya borç veren bankerlerdi.
Neden Zengindi? Osmanlı Devleti sıkıştığında onlardan borç alırdı. Faiz, borsa ve dış ticaretle uğraşırlardı. Abraham Kamondo gibi isimler bu yüzden servetlerini aile içinde tutabildiler çünkü doğrudan devlet memuru (kul) sayılmıyorlardı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu videolar da ilginizi çekebilir;
Yorum Yazın