İran'da Protestolar Her Geçen Gün Büyüyor: Halk Mollalara Savaş Açtı Şah Ailesine Temkinli
Reuters ve Wall Street Journal’ın aktardığına göre İran, 2022’den bu yana en geniş çaplı protestolarla karşı karşıya. ABD Başkanı Donald Trump, göstericilere karşı güç kullanılması halinde müdahale edilebileceği yönünde defalarca tehditte bulundu.
ABD merkezli hak örgütü HRANA, son verilere göre 490 protestocu ve 48 güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiğini, son iki haftada 10 bin 600’den fazla kişinin gözaltına alındığını açıkladı. İran yönetimi ise resmi bir can kaybı verisi paylaşmadı; Reuters rakamları bağımsız olarak doğrulayamadı.
Wall Street Journal’a göre Trump’a, İran’a yönelik askeri saldırıdan siber operasyonlara, yaptırımların genişletilmesinden muhaliflere çevrim içi desteğe kadar uzanan seçenekler konusunda brifing verilecek. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise ABD’yi uyararak, olası bir saldırıda İsrail ve ABD hedeflerinin meşru hedef sayılacağını söyledi.
İnternet kesintisi ve elektrik kesintileri yaşanıyor.
İran’daki protestolar 28 Aralık’ta artan fiyatlara tepki olarak başladı ve kısa sürede 1979 İslam Devrimi’nden bu yana ülkeyi yöneten ruhani liderliğe karşı geniş çaplı bir harekete dönüştü. Yetkililer, huzursuzluğun arkasında ABD ve İsrail’in olduğunu savunuyor.
Perşembe gününden bu yana uygulanan internet kesintisi nedeniyle ülkeden bilgi akışı büyük ölçüde sınırlandı. Buna rağmen Tahran ve Meşhed’den paylaşılan görüntülerde gece yürüyüşleri, slogan atan kalabalıklar, yanan ateşler ve patlama sesleri dikkat çekti. Reuters, görüntülerin çekildiği yerleri doğruladığını açıkladı.
Devlet televizyonu, Tahran Adli Tıp Kurumu’ndan yayımladığı görüntülerde çok sayıda ceset torbası gösterirken, ölümlerin “silahlı teröristlerin yol açtığı olaylar” sonucu olduğunu ileri sürdü. İran ise protestolara ilişkin resmi bir can kaybı açıklamadı.
Bölgesel gerilim de yükseliyor. İsrailli kaynaklar, ABD’nin olası bir müdahalesine karşı İsrail’in yüksek alarmda olduğunu belirtirken, İsrail ordusu gelişmeleri izlediğini ve gerekirse güç kullanmaya hazır olduğunu duyurdu.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan yaşananları terörist eylemler olarak tanımladı.
Son protestolar, İran’ın geçen yılki savaşın etkilerini henüz atlatamadığı ve Hamas’ın 7 Ekim 2023 saldırıları sonrası Hizbullah gibi müttefiklerinin zayıflamasıyla bölgesel gücünün gerilediği bir dönemde patlak verdi. Bu tablo, ABD Başkanı Trump’ın küresel ölçekte gücünü öne çıkardığı bir sürece denk geliyor.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’i istikrarsızlığın arkasında olmakla suçlayarak, “terörist” eylemler üzerinden ülkenin karıştırılmak istendiğini savundu. Hükümetin halkın taleplerini dinlemeye hazır olduğunu söyleyen Pezeşkiyan, ülkenin kaosa sürüklenmesine izin verilmeyeceğini vurguladı.
Uzmanlara göre protestoların rejimi devirmesi düşük ihtimal. Eski ABD diplomatı Alan Eyre, gösterilerin bastırılabileceğini ancak iktidarın bu süreçten zayıflayarak çıkacağını belirtti. Öte yandan devlet televizyonu, protestolarda ölen güvenlik görevlileri için düzenlenen cenaze törenlerini yayımladı.
Trump, İran'ı tehdit etti; Netanyahu'dan protestoculara destek geldi.
Trump, sosyal medyada yaptığı paylaşımda İran’ın “özgürlüğe hiç olmadığı kadar yaklaştığını” savunarak ABD’nin yardıma hazır olduğunu söyledi. Aynı gün Netanyahu ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında yapılan görüşmede, İran’a olası ABD müdahalesi de gündeme geldi.
Paris merkezli İran Ulusal Direniş Konseyi lideri Meryem Recevi de halkın kamusal alanları kontrol altına aldığını öne sürdü. Netanyahu ise İsrail’in gelişmeleri yakından izlediğini ve İran halkının baskıdan kurtulmasını umut ettiklerini söyledi.
Rıza Pehlevi, Trump'tan yardım istedi; halkda destek olsa da temkinlilerin sayısı yüksek.
Rıza Pehlevi, Fox News’e verdiği röportajda İran’daki protestolara değinerek ABD Başkanı Donald Trump’a çağrıda bulundu. Trump’ı önceki ABD başkanlarından ayıran bir lider olarak tanımlayan Pehlevi, İran’ın özgürleşmesi için birlikte çalışmaya hazır olduğunu ve ilk fırsatta ülkesine dönmek istediğini söyledi.
Sürece liderlik etmeye açık olduğunu vurgulayan Pehlevi, nihai kararın İran halkına ait olduğunu belirterek şu anki rolünün geçişi kolaylaştırmak olduğunu ifade etti. Trump ise Pehlevi ile görüşme konusunda temkinli bir tutum sergileyerek, kimin öne çıkacağını izlemenin daha doğru olacağını söyledi.
Protestolarda zaman zaman Pehlevi'nin adı anılsa da birçok protestocudan hem İsrail, hem ABD hem de Pehlevi'ye karşı tepki ve temkinlilik var.
Bu haberi yapay zeka yorumuyla dinlemek ister misiniz?
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
12 Ocak Pazartesi Günü Kar Sebebiyle Eğitime Ara Verilen İller Açıklandı
Yorum Yazın