Günün Belirli Saatlerinde Görülen “Demans” Uyarısı: Öğleden Sonra ve Akşam Dikkat
Demans hastalarında öğleden sonra ve akşam saatlerinde görülebilen “sundowning” belirtileri, kafa karışıklığı, kaygı ve huzursuzluk yaratabiliyor. Uzmanlar, bu durumun yorgunluk, açlık, ağrı veya çevresel değişikliklerden kaynaklanabileceğini belirtiyor. Erken fark etmek, kişinin günlük rutinini koruyarak kaygıyı azaltmada önemli rol oynuyor.
Defans hastalarının yaklaşık %20’sinde görüldüğü tahmin edilen bir belirti, uzmanlara göre öğleden sonra ve akşam saatlerinde ortaya çıkabiliyor.
Bu durum, yoğun kafa karışıklığı, kaygı ve huzursuzluk gibi belirtilere yol açabiliyor.
Demans, beynin ilerleyici olarak işlev kaybına uğramasıyla bağlantılı, birbirine bağlı belirtiler grubunu tanımlayan bir sendromdur. Hafıza kaybı gibi bazı belirtiler yaygın olarak bilinse de, “sundowning” adı verilen bu durum daha az bilinen bir işarettir.
Sundowning, genellikle öğleden sonra ve akşam saatlerinde, özellikle gün batımı civarında yoğun kafa karışıklığı, kaygı ve huzursuzluk hissine yol açar. Uzmanlar, bu durumun yorgunluk, karşılanmamış ihtiyaçlar (açlık, ağrı gibi), gün boyunca yeterli aktivite veya doğal ışık eksikliği ya da çevresel değişikliklerden kaynaklanabileceğini belirtiyor. Yönetiminde, kişinin kaygı tetikleyicilerini belirlemek, sakinleştirici teknikler ve dikkat dağıtma yöntemleri kullanmak, günlük rutinleri tutarlı hâle getirmek gibi stratejiler uygulanabilir.
Sundowning Neden Olur?
Gün içinde yorgunluk
Açlık, susuzluk veya ifade edilemeyen fiziksel ihtiyaçlar
Ağrı veya rahatsızlık hissi
Gün boyunca yeterli aktivite veya doğal ışık eksikliği
Gürültülü veya yoğun ortamlarda aşırı uyarılma
Gün sonuna doğru hormon değişiklikleri
Bazı ilaçların yan etkileri
Lewy cisimcikli demans gibi bazı defans türlerinde biyolojik saat değişiklikleri
Sokak lambaları veya akşam rutinleri gibi çevresel değişiklikler
Bakıcıların yorgunluğu veya yetersizliği
Sundowning Belirtileri
Kafa karışıklığı: Kişi bulunduğu yerin yanlış olduğunu düşünebilir, evde olmasına rağmen “eve gitmem lazım” diyebilir, çocuklarını okuldan alma ihtiyacı olduğunu zannedebilir veya emekli olsa bile işe gitmesi gerektiğini düşünebilir. Sık sorular sorabilir, örneğin “Beni ne zaman eve götüreceksin?”
Kaygı: Yoğun kafa karışıklığı kişide huzursuzluk ve endişe yaratır.
Huzursuzluk ve ajitasyon: Kişi yerinde duramaz, kıpırdanabilir, giysilerini veya cildini çekiştirebilir, sinirli davranabilir, bağırabilir, tartışabilir. Ailesinin peşinden gelebilir, amaçsız gibi görünen yürüyüşler yapabilir, ayakkabı ve montunu giyip evden çıkmaya çalışabilir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Psikolojiye Göre Çapkın İnsanların En Çok Kullandığı 10 İfade
Yorum Yazın