Dijital Devrim ve Değişen Dengeler: 12 Kritik Raporla 2025 İş Dünyası Panoraması
Türkiye iş dünyası ve tüketici alışkanlıkları, yapay zekâ yatırımlarından esnek çalışma modellerine, sınır ötesi e-ticaretten yeni nesil girişimciliğe kadar köklü bir dönüşümden geçiyor. DHL, KPMG, PwC, Visa ve TÜSİAD gibi dev kurumların güncel verilerine göre; tüketicilerin %75’i alışveriş için Kasım ayını ve mobil cihazları beklerken, çalışanların gözü yüksek maaştan ziyade uzaktan çalışma ve esneklikte. Şirket liderleri ise bir yandan döviz kuru ve ekonomik durgunluk gibi risklerle mücadele ederken, diğer yandan yapay zeka ve dijitalleşmeyi büyümenin anahtarı olarak görüyor.
Sınır ötesi alışveriş deyince Çin ve Almanya diğer ülkelerin arasından sıyrılıyor.
DHL eCommerce'in '2025 E-Ticaret Trendleri Raporu'na göre, Türkiye'deki tüketicilerin %58'i yurt dışındaki perakendecilerden alışveriş yaparken, %37'si bu işlemi ayda en az bir kez tekrarlıyor. En çok alışveriş yapılan ülkeler listesinde %65 ile Çin açık ara liderliğini korurken, onu %36 ile ABD ve %28 ile Almanya izliyor. Tüketiciler, düşük fiyat avantajı nedeniyle yurt dışı sitelerini tercih ettiklerini belirtirken; Birleşik Arap Emirlikleri, Fas ve Nijerya da yeni yükselen pazarlar olarak dikkat çekiyor.
"Antep Baklavası" coğrafi işaretli üründe ilk akla gelen...
Metro Türkiye ve TURYİD tarafından yapılan araştırma, tüketicilerin %72'sinin coğrafi işaret kavramını bildiğini ifade etmesine rağmen sadece %20'sinin doğru tanım yapabildiğini gösteriyor. Coğrafi işaretli ürün denilince akla gelen ilk ürün %26 ile Antep Baklavası olurken, onu %14 ile Malatya Kayısısı takip ediyor. Tüketiciler bu tescilli ürünleri kültürel bir 'miras' ve 'güven' unsuru olarak değerlendirerek satın alma tercihlerinde ön sıralara koyuyor.
Çalışanın gözü "uzaktan çalışmada"...
İnsan kaynakları platformu Kolay İK'nın verilerine göre, 2024 yılında uzaktan çalışma izni Türkiye'de en çok talep edilen ikinci izin türü haline geldi. Uzaktan çalışma izninin toplam izinler içindeki payı 2019'da %0,62 iken, bu oran 2025 projeksiyonlarında %10,51'e kadar yükselmiş durumda. CEO'ların %83'ü 2027'ye kadar ofise tam zamanlı dönüş beklese de, çalışanlar doğum günü ve karne günü gibi özel izinlerle esnek çalışma modellerine olan ilgilerini sürdürüyor.
Kasım indirimleri alışveriş tercihlerini etkiliyor.
DHL eCommerce verilerine göre, Türkiye'deki tüketicilerin %75'i kampanya dönemlerinin etkisiyle Kasım ayı boyunca online alışveriş yapıyor. Tüketicilerin %74'ü indirim ve tasarruf imkanlarının satın alma kararlarında birincil etken olduğunu belirtirken, Z ve Y kuşakları en aktif gruplar olarak öne çıkıyor. Ödeme yöntemlerinde kredi ve banka kartı kullanımı %98 ile domine edici bir role sahipken, dijital cüzdan kullanımı %50 seviyesine ulaşmış durumda.
Tüketici sadakati ile shrinkflation tüketici araştırmasında dikkat çeken yüzdelerle zirvedeler.
TÜSİAD ve EY Parthenon’un 'Perakende Pazarının Geleceği' raporuna göre, tüketicilerin %58’i favori markalarına sadık olsa da yeni seçenekleri denemeye oldukça hazır görünüyor. Katılımcıların %78’i markaların paket boyutlarını küçültüp fiyatı aynı tuttuğunu (shrinkflation) fark ettiğini belirtirken, %67’si özel markalı (private label) ürünlerin beklentilerini karşıladığını söylüyor. Tüketicilerin %75’i ise şirketlerin sürekli yeniliğe yatırım yapmasını marka tercihlerinde kritik bir değer olarak görüyor.
Türkiye'deki şirketler için "kur hareketleri" büyük risk oluşturuyor.
Aon'un '2025 Küresel Risk Yönetimi Araştırması'na göre, Türkiye’deki iş dünyası liderleri için en büyük zarar tehdidi döviz kuru hareketleri olarak belirlendi. Küresel ölçekte siber saldırılar ve veri ihlalleri birinci risk iken, Türkiye özelinde artan rekabet, ekonomik durgunluk ve politik riskler listenin üst sıralarında yer alıyor. Şirketler ayrıca nakit akışı, likidite riskleri ve jeopolitik dalgalanmaları operasyonel sürdürülebilirlik önünde ciddi engeller olarak görüyor.
Aile şirketlerinde büyüme oranı sınırlı kaldı.
PwC’nin 12. Aile Şirketleri Araştırması'na göre, çift haneli satış büyümesi yakalayan aile şirketlerinin oranı iki yıl önceki %43 seviyesinden %25’e geriledi. Şirketlerin %71’i gelecekteki liderlik pozisyonları için dışarıdan profesyonel yönetici almanın önemini kabul ederken, halefiyet planı olanların oranı %22'ye düştü. Yatırım kararlarında ise %55 ile müşteri deneyimi ve %53 ile dijitalleşme/teknoloji en önemli öncelikler olarak kaydedildi.
Z kuşağının iş dünyasından beklentileri ise diğer kuşaklardan farklılaşıyor.
AGS Global’in 'Liderlerin Z Kuşağı Karnesi' araştırmasına göre, Z kuşağı için esnek çalışma saatleri ve uzaktan çalışma imkanı (%72,2), yüksek maaş beklentisinin (%69,4) önüne geçti. Liderler bu kuşağın teknolojiye yatkınlığını en güçlü yön olarak görse de, %38,9'u güçlü bir işveren markası imajı sunmanın Z kuşağını elde tutmak için en etkili yol olduğunu düşünüyor. Kurumlarda kalıcılığı artırmak adına performansa dayalı maaş artışları ve ruh sağlığı destek programları stratejik öncelik taşıyor.
CEO'ların %71'i yapay zekaya önem veriyor.
KPMG’nin araştırmasına göre, CEO’ların %71’i yapay zekayı birincil yatırım alanı olarak görüyor ve bu alana bütçelerinin önemli bir kısmını ayırıyor. Liderlerin %77’si çalışanların yapay zekaya uyum yeteneğinin şirket başarısını doğrudan etkileyeceğini düşünürken, %70’i yetenek havuzunun darlığından endişe ediyor. CEO’ların %67’si yapay zekâ yatırımlarının karşılığını 1 ila 3 yıl içinde almayı beklerken, %61’i ise 2030 yılı net sıfır hedefleri doğrultusunda ilerlediklerini belirtiyor.
İçerik üreticileri kendilerini "küresel girişimci" olarak görüyor.
Visa'nın '2025 İçerik Üreticisi Raporu'na göre, içerik üreticiliği artık saygın bir kariyer yolu olarak değerlendiriliyor ve üreticilerin %94'ü ailelerinden destek görüyor. Üreticilerin %88'i gelirlerinin gelecek yıl artacağını öngörürken, %52'si kazançlarını yurt dışı kaynaklı elde ederek küresel ekonomiye entegre oluyor. Modern ödeme altyapıları, küresel kitlelere ulaşma ve kazançlara hızlı erişim sağladığı için bu yeni nesil girişimciler tarafından öncelikli tercih ediliyor.
Sosyal medya kullanım aranı ile Türkiye farkını ortaya koyuyor.
We Are Social 2025 verilerine göre, Türkiye'deki sosyal medya kullanıcı sayısı nüfusun %66,7’sine tekabül eden 58,5 milyon kişiye ulaştı. YouTube 57,5 milyon kullanıcı ile görsel içeriğin lideri konumundayken, Instagram 58,5 milyon kişiyle 'dijital vitrin' işlevini sürdürüyor. TikTok ise 40,2 milyon kullanıcı ile genç kuşağın ritmini belirlerken, internet kullanıcılarının genel sosyal medya kullanma oranı %75,6 gibi yüksek bir seviyede seyrediyor.
Online alışverişin %98'i akıllı telefondan...
Türkiye'deki online alışverişlerin %98’i akıllı telefonlar üzerinden gerçekleşerek mobil ticaretin gücünü bir kez daha kanıtlıyor. Tüketicilerin %75’i sosyal medya platformları üzerinden alışveriş yaparken, %81’i 2030 yılına kadar sosyal medyanın birincil alışveriş kanalı olacağını öngörüyor. Ayrıca, viral ürünler ve trendler tüketicilerin %85'inin satın alma kararlarını doğrudan etkileyen en güçlü faktörler arasında yer alıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın