Kanada’nın “Evrensel Temel Gelir” Tartışması: Herkes İçin Temel Gelir Gerçekçi mi?
Evrensel temel gelir, toplumdaki herkesin gelirini belli bir seviyeye çıkaran bir yöntem. Bununla ilgili birçok tartışma var elbette. Evrensel temel gelir nedir, senin için araştırdık!
Evrensel temel gelir yaklaşımı aslında çok iyi bir uygulama!
Evrensel temel gelir yaklaşımı, bir devletin kendi ülkesinde yaşayan tüm vatandaşlarına belli bir düzeyde gelir vermesi anlamına geliyor. Düzenli ve koşulsuz yapılan bu ödemeler kim olduğuna bakılmaksızın herkese yapılıyor. Yani geliri ya da çalışma durumu ne olursa olsun herkes bu ödemeyi alıyor.
Bu yaklaşım yoksulluğu sona erdirmeyi amaçlıyor.
Bu uygulamanın amacı ülkede herkesin belli bir gelir seviyesinin üstüne çıkması. Yani çalışsa da çalışmasa da herkes bu parayı almaya hak kazanıyor. Bu sayede tüm vatandaşlar belli bir seviye üzerinde yaşayabiliyor ve yoksulluk son buluyor.
Evrensel temel gelir yaklaşımı yeni ortaya çıkmadı.
Bunu biz yeni duymuş olsak da aslında bu fikir Kanada'da 1970'lerde uygulamaya koyulmuş. Manitoba eyaletinde Mincome adlı bir proje uygulanmış. Bu proje kapsamında insanlara düzenli şekilde gelir sağlanıyor.
Sonuçlar hiç beklenildiği gibi değil!
Düzenli bir gelir verildiğinde hepimiz işi bırakırız gibi geliyor, öyle değil mi? Kanada'da hiç böyle olmamış ama. İnsanlara düzenli gelir verildiğinde çoğunluğun işi bırakmadığı gözlenmiş. Yeni anneler ya da öğrenciler işi biraz azaltsa da çoğunluk aynı şekilde çalışmaya devam etmiş.
Tabii bu çok küçük bir deneme.
Bu bir bölgede küçük bir deneme. Bunun genele yayılması aynı sonuçları vermeyebilir elbette. Bugünkü dünyada bu uygulansa aynı sonuçlar alınır mı, tartışmalı!
Kanada'da uygulanmış, ama herkese uygun mu?
Kanada zengin bir ülke, bu yüzden evrensel gelir yöntemi orada işe yaramış olabilir. Ama başka yerler için uygun olmayabilir. Kanada gibi zengin bir ülke için bile temel gelir oldukça zorlayıcı. Yani oldukça maliyetli olan bu yöntemi dünyada başka ülkelerin uygulaması çok zor elbette.
Kanada için bile sürdürülebilir değil.
Herkese belli bir gelir verilmesi teoride çok güzel ama zengin ülkelerin bile karşılaması zor. Daha düşük gelirli ülkelerin ise bunu uygulaması imkansız. O yüzden tüm ülkelerde uygulanacak bir yöntem değil. Yani burada asıl olarak ülkelerin ekonomik durumları belirleyici oluyor.
Bu uygulamanın maliyeti oldukça yüksek!
Çünkü ülkede yaşayan tüm vatandaşlara belli bir gelir verilmesinin planlaması gerekiyor. Düzenli gelir verilebilmesi için bir bütçe ayarlaması yapılması lazım. Bunun için de vergi artışı gerekiyor.
Uygulamanın bütçesini oluşturmak için vergi gerekiyor.
Tabii bu kadar maliyetli bir uygulamanın altından kalkabilmek için vergi alınması gerekiyor. Çünkü vergiler artmadan temel gelir sisteminin yürütülmesi zor. Bunun anlamı da vatandaşa yeni bir yük getirilmesi. Dolayısıyla uygulama burada tıkanıyor.
Ekonomik olarak bir şekilde mümkün olsa da siyasi olarak oldukça zor!
Ekonomik olarak ülke bunun altından kalkabilir ama siyasi olarak işleri karıştırabilir. Çünkü uzun vadeli bir süreç olacak ve vatandaşa yük bindirecek. Dolayısıyla siyasi olarak bunu devam ettirmek zor olabilir. Para çözülse bile siyasi olarak bunu anlatmak oldukça zor.
Bu uygulamanın tartışıldığı birçok alan var.
Kanada'da uygulanırken iş tamamen bırakılmasa da azaldığı görülmüş. Bu, Kanada için sorun olmasa da başka bir ülkede üretimi etkileyebileceği için sorun oluşturabilir. Yani her ülke için sonuçlar iyi olmayabilir.
Farklı bölgelerin farklı yaşam tarzları var.
Herkese eşit para verilse bile yaşam şartları herkesin aynı değil. Büyük bir şehirde yaşayanla kırsal yerde yaşayanın harcamaları farklı. O yüzden tek bir temel gelir doğru bir sonuç yaratmayabilir. Pratik uygulamada teoride olduğu kadar mükemmel olmaz yani!
Bir de enflasyon artışı riski var.
Belli bir temel ücret ödendiğinde herkes daha çok ürün alabiliyor olacak. Bu da fiyatların artmasına neden olabilir. Yani ülkede enflasyon yükselir, verilen paranın bir anlamı kalmaz.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın